و اگر مرض مذكور با تپ محرقه و خشكى دهن و بيهوشى و بيقرارى باشد پارچه را در شيرهء برگ خرفهء سبز تر كرده زمان زمان بر تارك نهند و قرص كافور به وزن چهار سرخ در آب حل كرده بدهند و هرگاه گرمى كم شود براى رفع تنگى نفس حب مذكور دهند بوقت سردى و نيز يشب نوع ديگر [ صفت آن ] مرچ سياه يازده عدد مغز جمال گوته دو نيم عدد نيل برى يكماشه كهوپره دو ماشه همه را كوفته بيخته در لعاب بهدانه حبها به قدر موتهه سازند طفل ششماهه را نصف گولى و يك ساله را يك گولى و دو ساله را دو گولى بدهند حب كرنجوه براى دبه صفت آن مغز كرنجوه يك عدد توتياى سبز خام يك سرخ باريك سوده حب به قدر سرشف بندند و يكى بخورانند و اگر احتياج شود بار ديگر دهند حب سندرى مندرى كه براى درد معده و درستى هاضمه و شكستن باد مجرب حكيم منصور على نجيب آبادىست صفت آن گل آك فلفل سياه هر يك دو توله سائيده حبوب به قدر فلفل سياه سازند و يك حب با عرق باديان پنج توله بخورند و در نسخهء ديگر نمك سياه زنجبيل هر يك دو توله نيز داخل‌ست و حبوب به قدر يك ماشه بندند و با شيرهء باديان شش ماشه بخورند و در نسخهء حكيم طالب حسين وزن غنچهء ناشگفتهء آك شش توله و نمك سانبهر دو توله است و نوشته كه حبوب به قدر كنار دشتى ساخته يك حب با عرق باديان در بلغمى مزاج و با گلاب دو توله در صفراوى مزاج بدهند و در نسخهء حكيم بنى بخش دارفلفل دو توله و نمك سياه يك توله بر اصل نسخه زياده است و نوشته كه در سه توله آب ليمو سائيده حبوب به قدر كنار دشتى سازند و اين براى هيضهء وبائى سمى نيز مفيد و مجرب‌ست و تركيب احمد خان اينست كه بر هر دو جزو اول نمك سياه دو توله و زنجبيل سه توله و انگوزه پنج سرخ و قرنفل پنج عدد افزوده در آب ليموى كاغذى حبوب بندند حب سكبينج براى درد معدهء ريحى كه با قبض طبع بود معمول‌ست صفت آن سكبينج صبر مقل غاريقون مساوى گرفته حبوب ساخته دو درم به آب گرم بدهند حب تنكار براى درد معده و گرانى شكم و آوردن اشتها معمول صفت آن تنكار دو درم بزر البنج دو نيم درم فلفل سياه دوازده درم صبر سقوطرى شانزده درم كوفته در آب گهيكوار حبها بندند به قدر نخود جهت تحليل ريح و مواد دو سه حب بدهند و اگر رفع قبض مطلوب بود زياده بدهند مداومت اين حب ريح بالكل تحليل مىنمايد و كلانى شكم دور مىكند حب نافع درد معده و هاضم صفت آن زنجبيل بزر البنج سوخته هر يك دو درم فلفل دارفلفل تنكار هر يك يك درم نمك سياه نمك لاهورى هر يك سه درم حلتيت ربع درم به قدر بندق حب سازند و هر روز يكى خورند حب مبارك دافع درد شكم و رافع قبض و جهت كسى كه از مسهل متنفر باشد و براى تدارك قصور عمل مسهلات معمول اخراج مواد غليظ كثير به سهولت كند صفت آن قرنفل دو ماشه باديان انيسون هر يك سه ماشه گل بنفشه شش ماشه پوست هليلهء زرد كشمش سبز تازه هر يك يك توله سناى مكى چيده ترنجبين خراسانى گلقند آفتابى هر يك دو توله اجزاى كوفتنى را كوفته بيخته با كشمش و گلقند باز بكوبند تا حب توان بست جهت قبض دائم استعمال نه ماشه تا يك توله و جهت اسهال دو توله معمول‌ست و اگر تربد و زنجبيل قدرى افزايند بهتر باشد حب ملين نافع درد معدهء بلغمى كه بسبب قبض بود صفت آن صبر زرد چار مثقال پوست هليلهء زرد پوست هليلهء كابلى هليلهء سياه هر يك پنج مثقال سنبل الطيب مصطگى هر يك سه مثقال زنجبيل نمك هندى هر يك دو مثقال به آب حب سازند و دو درم پيش از طعام و بعد از ان توان خورد حب جالينوس دافع سردى معده و اخلاط فاسده از معده و اسهال مىآرد و در هر وقت مىتوان داد صفت آن گل سرخ سه درم مصطگى چهار درم صبر هفت درم تربد سفيد ده درم